Kargı Tulum Peyniri
kargı bamyası
kargı pirinci
kargı tarhanası
kargı sırık kebabı
kargı bezi
Facebook

    Hacıhamza


    Hacıhamza, tarihi ipek yolu üzerinde eski bir yerleşim alanıdır. Kasaba merkezi ve çevre köylerinde bulunan mezar vb kalıntılar bu gerçeği doğrulamaktadır. Hacıhamza toprakları M.Ö.'ki devirlerden itibaret Hititlerin, Dor'ların Paflagonya,Lidya ve Roma İmparatorluğu gibi güçlü devletlerin egemenlik sınırların içerisinde kalmış,daha sonra Bizans'ın hakimiyetine geçmiştir.

    hacıhamza

    Hacıhamza Beldesi

    Hacıhamza'da ilk Türk hakimiyeti 1071 Malazgirt savaşından sonra başlamıştır. Büyük Selçuklu hükümdarı Alparslan'ın komutanlarından biri olan Ahmet Gazi,Malatya merkez olarak kurduğu Danişmentli devleti topraklarını, orta Karadeniz bölgelerine doğru genişletmiş 1075 tarihinde Çorum ve çevresini Bizans'tan almıştır. 1127 yılında Hacıhamza ve çevresi komnenler'in eline geçtiyse de uzun süreli olmamış ,bir diğer Türk beyi Çoban Hüsamettin ,1213 tarihinde bu toprakları Türk hakimiyetine geçirmiştir.Ne yazık ki bu devre ait bilgiler sınırlı olduğundan günümüze intikal eden tek iz kasabamızda yer alan sokaklardan bir tanesinin Çoban Hüsamettin adıyla bilinmesidir.

    Türkiye Selçuklu Devleti Anadolu'nun tamamına hakim olduktan sonra, 1243 Kösedağ savaşında Moğollara yenildiğinden ,tekrar beylikler dönemi başlamış ve Hacıhamza kısa bir süre sonra, önce Candaroğullarının ,daha sonra da Kadı Burhaneddin devletinin egemenliğine girmiştir.
    Hacıhamza, Osmanlılar devrinde önemli bir yerleşim alanı olmuştur.İlk defa Yıldırım Bayezit dev-rinde, 1392 tarihinde Osmancık ile birlikte bu devlete bağlanan Hacıhamza, aynı tarihte Kırkdilim savaşı ile Kadı Burhaneddin devletinin hükümranlık alanına girmiştir,Ancak 1402 yılında Ankara savaşı sonunda ,Çelebi Mehmet Amasya'ya gelerek kısa bir süre içerisinde Osmancık ve Hacıhamza çevresine hakim olmuştur.

    Osmanlılar devrinde, Hacıhamza ile ilgili ilk bilgilere 1566 ve 1571 tarihli arşiv vesikalarında rastlamaktayız.Kaynaklarda bu yerleşim alanının “ Hacıhamza nam mevzii”, “Hacıhamza nam derbend” ve “Hacıhamza nam Karye”şeklinde isimlendirildiğini görmekteyiz.Bu bilgilerden Hacıhamza' nın henüz köy halinde olduğu ortaya çıkmaktadır.Kaynaklarda özellikle Derbend kelimesinin çok kullanıldığım görülmektedir.Bu durum bize Hacıhamza'nın hangi maksatla kurulduğu yolunda biraz ipucu vermektedir.Zira bir yere derbend denilebilmesi için geçişi zor bir bölge olması gerekir. Hacıhamza ve çevresi oldukça dağlıktır.Üstelik içerisinden Kızılırmak geçmesi nedeniyle, ulaşım ancak nehrin imkan verdiği yerlerden sağlanmaktadır. Hacıhamza'nın bu özelliği kaynaklara da yansımıştır. 1721 tarihli iki hükümde Hacıhamza’nın “gayet mahuf ve muhatara”yani korkulu tehlikeli yer olduğu kayıtlıdır. Aynı belgede “Kutta-i tarik ve haramiden hali olmayan yer”(yol kesenlerin ve eşkıyaların eksik olmadığı yer) lafzı geçmektedir.

    Kasabanın giriş ve çıkışlarında 4 tarihi köprü bulunmaktadır.Bunlardan ikisi Kızılırmak üzerinde bir devrez ayı, diğeri ise eğriyar mevkiindedir. Osmanlılar,geçişi oldukça zor olan bu tip yerlerin güvenliğin: sağlamak amacıyla,yurdun değişik bölgelerinden insanları buralara yerleştirdiğini görmekteyiz.Üstelik bu bölgelerde yaşayan insanlardan vergi alınmaması sebebiyle kısa sürede gelişme ortam: hazırlanmıştır. Hacıhamza'nın 15.yy.’da köy iken kısa süre içerisinde gelişip 16yy.'da kaza haline gelmesinin er. büyük sebebi budur.

    Hacıhamza toprakları bir derbend yeri olması sebebiyle,Osmanlı devletinin buraya önemli yatırımlar yaptığını görmekteyiz. 1506/1507 yıllarında ,İkinci Bayezit zamanında yaklaşık 1000 kişiye hitap edecek büyüklükte bir cami,ayrıca Hamam ve Taş mektep yapılmıştır.Ayrıca yol güzergahı üzerinde olması nedeniyle yaklaşık 200 kişiye hizmet verebilecek üzeri tuğla ile örtülü Han ile aşevi yapılmıştır. Bu yapılardan Cami 1943 depreminde yıkılmış,diğerleri ise halen ayaktadır.Hadım Sinan paşa ta-rafından,ll.Bayezit devrinde yapılan bu eserlerin amacı belde'yi geliştirmek,güvenliğini sağlamaktır.

    Hacıhamza Kösedağ'ından gelen iki önemli derenin üzerinde kurulmuştur.Bunlardan biri İncidere diğeri Asarçay'dır. Bu derelerin kasaba içerisinde akması nedeniyle merkezde üç büyük mahalle oluşmuştur.Ayrıca merkeze yakın olması nedeniyle iki yerleşim alanının da bağlanmasıyla toplam beş mahalleye bölünmüştür. Bunlar;

    1. Kale mahallesi
    2. Zeynel Mahallesi
    3. Bahçelievler mahallesi
    4. Değirmendere mahallesi
    5. Obruk Mahallesi'dir.

    İlçemiz Kargı'nın en büyük ve tek kasabası olan Hacıhamza'da yaklaşık 500 hane bulunmaktadır. Özellikle tarım alanlarının dar oluşu nedeniyle dışarıya oldukça fazla göç vermiştir. Hacıhamza ve çevresinde bulunan araziler iki önemli akarsu tarafından sulanmaktadır.Bunlardan biri Kızılırmak nehri,diğeri de Devrez çayıdır.Bu arazilerde en fazla pirinç ekimi yapılmaktadır.Ayrıca Kösedağından gelen sular sayesinde Hacıhamza merkezde ve yukarılarda yer alan arazilerde de sulu tarım yapılabilmektedir.En fazla yetiştirilen ürünlerin başında pirinç gelir.Aynı zamanda pazarlamasını da yapan çok sayıda tüccar bulunmaktadır.Pirinç’in dışında bamya,kiraz sebze ve meyve üretimi de oldukça fazladır.

    Hacıhamza, kıyı Karadeniz bölgesine yakın olmasının da etkisiyle orman açısından oldukça zengindir. Dağlarda Kara ve Sarı Çam,sedir,ardıç,meşe ve Köknar bulunur. Değişik hava akımları çevrede yer alan dağlar tarafından kesildiğinden ani hava değişiklikleri olmamaktadır.Gece ile gündüz arasındaki hava sıcaklığında fazla farklılık yoktur. Hacıhamza en fazla ilkbahar ayları olan Nisan ve Mayıs'ta yağış alır. Yılda en fazla bir veya iki defa kar yağmaktadır.Yağan kar iklimin yumuşaklığı nedeniyle uzun süreli yerde kalmamaktadır.

    Hacıhamza merkezde okuma yazma oranı % 100'e yakındır.Halk eğitime gerekli önemi vermekte ve çocuklarının eğitimi için, okutabileceği yere kadar okuması amacıyla tüm maddi imkanlarını kullan¬maktadırlar. Bu nedenle her ailede bir veya birkaç tane yüksekokul okumuş yada okumakta olan ferd bulunmaktadır. Hacıhamza'da eğitim faaliyetleri oldukça eskiye dayanır.İlk defa 1506 tarihinde Sinan paşa caminin yan tarafına yapılan taş mektep’de başlayan eğitim süreci günümüze kadar devam etmiştir.

     

    * Bu metin Kargı Belediyesi'nin izni ile "Dünden Bugüne Kargı" isimli çalışmadan alınmıştır.




    Kargı'nın TarihiKöy DüğünleriKargı BeziKargı PanayırıSrc BelgesiYayla TurizmiKargı Yaylası
    At YarışlarıYağlı GüreşlerPirinçBamyaTulum PeyniriKirli SacSırık Kebabı
    Tarhanaİlk Yardım SertifikasıSrc BelgesiSırık KebabıModelistlik KurslarıTarhanaKeşkek

    © 2013 Çorum Kargı Tüm Hakları Saklıdır.
    Sitemap